บทนำ: การเทรดโดยอิง Volatility คืออะไร

ในโลกของการลงทุนและการเทรด นักลงทุนส่วนใหญ่มักมุ่งเน้นไปที่ “ทิศทาง” ของราคาเป็นหลัก: สินทรัพย์นี้จะขึ้นหรือลง? ควรซื้อหรือขาย? แต่มีอีกมิติหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน และเป็นหัวใจสำคัญของการเทรดด้วยเครื่องมืออย่าง Options นั่นคือ “ความผันผวน” (Volatility)

การเทรดโดยอิง Volatility (Volatility Trading) คือแนวทางการเทรดที่ไม่ได้มองแค่ว่าราคาจะไปทางไหน แต่ให้ความสำคัญกับ “ขนาด” และ “ความเร็ว” ของการเคลื่อนไหวของราคา หรือ “ความคาดหวัง” ของตลาดว่าจะเกิดการเคลื่อนไหวรุนแรงเพียงใดในอนาคต

แทนที่จะถามว่า “หุ้น A จะขึ้นหรือไม่?” นักเทรด Volatility อาจจะถามว่า “หุ้น A จะ แกว่งตัว รุนแรงแค่ไหน?” หรือ “ตลาดคาดหวังว่าหุ้น A จะแกว่งตัวรุนแรงขึ้นหรือลดลง?”

ความผันผวน (Volatility) คืออะไร?

เพื่อให้เข้าใจการเทรด Volatility เราต้องรู้จัก “ความผันผวน” ก่อน โดยหลักๆ แล้วมี 2 ประเภท:

1. Historical Volatility (HV): คือความผันผวนที่ เกิดขึ้นจริง ในอดีต วัดจากค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation) ของการเปลี่ยนแปลงราคาในช่วงเวลาที่กำหนด มันบอกเราว่าในอดีตที่ผ่านมา ราคาสินทรัพย์นั้นๆ แกว่งตัวรุนแรงเพียงใด
2. Implied Volatility (IV): คือความผันผวนที่ ตลาดคาดการณ์ ว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต ซึ่ง สะท้อนอยู่ในราคาของ Option ยิ่ง IV สูง ราคา Option (Premium) ก็จะยิ่งแพง เพราะตลาดมองว่ามีความเสี่ยงหรือโอกาสที่ราคาจะเคลื่อนไหวรุนแรงมากขึ้น IV ไม่ใช่การพยากรณ์ แต่เป็น “ราคา” ของความเสี่ยงที่ตลาดซื้อขายกันอยู่

ทำไมต้องสนใจเทรด Volatility?

การมองตลาดผ่านเลนส์ของ Volatility เปิดโอกาสและมุมมองใหม่ๆ ที่น่าสนใจ:

• เป็น “สินทรัพย์” ที่เทรดได้: ผ่าน Options และผลิตภัณฑ์ที่เชื่อมโยงกับ VIX (ดัชนีวัดความกลัว) เราสามารถ “ซื้อ” หรือ “ขาย” ความผันผวนได้โดยตรง
• มีคุณสมบัติ Mean Reversion: Volatility มักมีแนวโน้มที่จะกลับเข้าหาค่าเฉลี่ยในระยะยาว ทำให้เกิดโอกาสในการเทรดเมื่อมันขึ้นสูงหรือลงต่ำผิดปกติ
• สร้างกลยุทธ์ที่ไม่ขึ้นกับทิศทาง (Non-Directional): เราสามารถสร้างกลยุทธ์ที่ทำกำไรได้ ไม่ว่าราคาจะขึ้นหรือลง ขอเพียงแค่ Volatility เปลี่ยนแปลงไปตามที่เราคาด (เช่น Iron Condor, Straddle)
• หัวใจของการกำหนดราคา Option: การเข้าใจ Volatility คือกุญแจสำคัญในการทำความเข้าใจว่าทำไมราคา Option ถึงเปลี่ยนแปลง และจะหามูลค่าที่เหมาะสม (Fair Value) ได้อย่างไร
• การบริหารความเสี่ยง: การวัดและติดตาม Volatility ช่วยให้นักลงทุนบริหารความเสี่ยงของพอร์ตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

เทรด Volatility ผ่านอะไรได้บ้าง?

เครื่องมือหลักที่ใช้ในการเทรด Volatility คือ:

1. Options: เป็นเครื่องมือที่ ได้รับความนิยมสูงสุด เพราะราคา Option (Premium) มีความสัมพันธ์โดยตรงกับ Implied Volatility (วัดด้วยค่า Vega) เราสามารถสร้างกลยุทธ์ที่ Long Vega (ได้กำไรเมื่อ IV เพิ่ม) หรือ Short Vega (ได้กำไรเมื่อ IV ลด)
2. ผลิตภัณฑ์ที่อิงกับดัชนี VIX: เช่น VIX Futures, VIX Options, และ ETPs (ETFs/ETNs) ต่างๆ ที่พยายามจะจำลองการเคลื่อนไหวของ VIX หรือกลยุทธ์ VIX ซึ่งเป็นเครื่องมือสำหรับผู้ที่มีความเข้าใจและความเสี่ยงที่สูงขึ้น

ใครบ้างที่เทรด Volatility?

• ผู้ป้องกันความเสี่ยง (Hedgers): ใช้ Option เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากความผันผวนของพอร์ต
• นักเก็งกำไร (Speculators): คาดการณ์ทิศทางของ Volatility เพื่อทำกำไร
• ผู้ค้าส่วนต่าง (Arbitrageurs): หาโอกาสทำกำไรจากความผิดปกติของราคา Volatility ในตลาดต่างๆ
• ผู้ดูแลสภาพคล่อง (Market Makers): สร้างตลาดซื้อขาย Option โดยบริหารความเสี่ยงด้าน Volatility

สรุป